Mijn bitterzoet Lombok

Razendsnel uitverkocht was de voorstelling "Mijn bitterzoet Lombok". Hieronder een recensie en een interview met de schrijvers.

STUT tijdelijk gered

STUT Theater in Utrecht krijgt volgend jaar en in 2006 100.000 euro extra subsidie. Daarmee is een aangekondigde korting op de subsidie van de theatergroep ongedaan gemaakt.

Voor STUT Theater is de extra subsidie uitstel van executie, concludeert de organisatie. Oprichter Jos Bours zegt dat de problemen na 2006 weer keihard terugkeren. Voorstellen van Groen- Links en andere oppositiepartijen het theater structureel, ook na 2006, aan subsidie te helpen werden niet aangenomen.

Volgens Leefbaar Utrecht en cultuurwethouder Gispen moet STUT meer financieringsbronnen zien te vinden dan alleen de gemeente, het rijk ( 51.000 euro) en provincie ( 40.000 euro). STUT vindt dat een vrijwel onmogelijke opdracht, omdat de groep vooral in buurten werkt waar mensen met lage inkomens wonen.

STUT verzorgt al meer dan 25 jaar buurttheater in de Utrechtse wijken. Dat gebeurt door buurtbewoners hun eigen levenservaringen te laten spelen. Veel raadsleden waarderen dat werk vanwege de gemeenschapsbinding.

Utrechts Nieuwsblad | 12-11-04

Stut mag niet stuk!

Donderdag 11 november gaat een comite van spelers, toeschouwers en vrienden van het Stut Theater een petitie aanbieden aan de gemeenteraad om te voorkomen dat Stut met 40 procent gekort gaat worden.

Veel mensen hebben de voorstelling van Mijn Bitterzoek Lombok gezien en hebben massaal gereageerd: Stut mag niet stuk!

De gemeenteraad heeft in juni een motie ingediend waarin ze raadsbreed uitsprak dat de bestaande gemeentelijke subsidie gehandhaafd moet blijven. Die petitie ondersteunt de raad nog eens extra! Wie Stut een warm hart toedraagt, is welkom om 9 uur 's morgens bij de nieuwe ingang van het Stadhuis. Donderdag 11 november is de dag!

Stut Theater
Jan Rijnierse
030 2311801
jan.rijnierse@stut.nl

Stut | 05-11-04

Stut nog zonder subsidie

Het advies van de Commissie Schnabel ("Stut Theater zou niet meer gesubsidieerd moeten worden vanaf 1 januari 2005") is in Utrecht hard aangekomen!

Geen enkele organisatie of politieke partij heeft zich achter dit advies opgesteld. Het succes van onze voorstelling '"Mijn bitterzoet Lombok" in mei en juni zal daar zeker ook toe bijgedragen hebben. In de gemeenteraads-vergaderingen van 17 juni en 1 juli 2004. tekende zich dan ook een raadsbrede meerderheid af: Stut moet volgens de belangrijkste partijen wel door kunnen gaan met haar werk.

Frustrerend

Het is zeer frustrerend om te merken dat de Commissie Schnabel allerlei uitspraken doet over de (artistieke) kwaliteiten van ons werk en over de oprichters van Stut. Daarbij wordt duidelijk dat de Commissie niet voldoende op de hoogte is van de aard van ons werk. Toch zie je dat dit ondeugdelijke en ondeskundige advies onmiddellijk betekent dat er geen geld meer voor Stut op de begroting staat en ons werk opeens aan een zijden draadje hangt.

Steun!

We hebben alles in het werk gesteld om degenen die een beslissing zullen nemen goed te informeren. We zijn blij dat een aantal politici de moeite genomen heeft om bij één van de voorstellingen in West te komen kijken.
Bovendien hebben zeer velen de moeite genomen om hun mening over Stut kenbaar te maken. Honderden steunbetuigingen hebben we tot nu toe ontvangen van personen en instellingen die het werk van Stut Theater op waarde weten te schatten! Ook voelen we ons gesteund door het zeer positieve advies dat de Raad voor Cultuur over Stut uitbracht.

Nog altijd onzeker

Toch is het nog altijd niet zeker dat Stut Theater inderdaad gesubsidieerd zal blijven worden! Dat zal afhangen van de bereidheid van de wethouder en het gemeentebestuur om inderdaad geld op de begroting vrij te maken! Naar verwachting zal pas na 21 september 2004 enige duidelijkheid komen of dat inderdaad het geval is.

Uitfeest

Ook Stut Theater presenteert zich op 5 september bij het begin van het nieuwe seizoen: In de Blauwe Zaal van de Stadsschouwburg Utrecht zal een scène uit 'Mijn bitterzoet Lombok" gespeeld worden, als onderdeel van het 'Open Huis'-programma van de schouwburg. Aanvang: 13.30u, Blauwe Zaal. Toegang gratis.

Favorieten Nieuws

Het Utrechtse toneelminnend publiek heeft in een verkiezing haar favoriete voorstellingen van het seizoen gekozen. "Mijn bitterzoet Lombok" kwam als derde uit de bus!
Voor ons uiteraard belangrijk om ook op deze manier bevestigd te zien dat ons werk in Utrecht zo duidelijk een groot draagvlak heeft, ook onder toneelminnend publiek. Zie ook de (extra) voorstellingen op 19 september a.s.
Aanvang: 15.00u en 20.30u, Blauwe Zaal.
Toegang € 1,50. Reserveren: 030 23 020 23.

Zie: www.stut.nl en klik op gastenboek

Als u uw mening wilt geven over Stut, over de subsidiëring, over een voorstelling, dan kan dat !!

Mijn bitterzoet Lombok

Voor wie het nog niet wist: "Mijn bitterzoet Lombok" zal nog tot juni 2005 in Utrecht en daarbuiten gespeeld worden! Een bijzonder indrukwekkende, actuele en humoristische voorstelling geregisseerd door Jan van Sas.

'Hartverwarmend' - Eric van der Velde in UN. Lees verder

'Sprankelend en authentiek'- Vincent Bijlo in Trouw.
Lombok Wereldwijk

15 mei 2004 verscheen het boek 'Lombok Wereldwijk - verhalen van bewoners uit een multiculturele buurt', met o.m. veel foto's en een weergave van de interviews die de basis vormden voor het toneelstuk. Samenstelling: Jos Bours en Dianne van Erning.
€ 14,95 - ISBN 90-76498-02-4 Uitgever: Buono! - Utrecht.

Lombok Wereldwijk | Ruim dertig 'gewone' Lombokkers zijn geïnterviewd en vertelden de 'volkse waarheid' van hun wijk: Lees verder

Stut | 31-08-04

Stut Theater hartverwarmend over Lombok

Drie Marokkanen, vijf ras-Utregters en een Turk, die samen een toneelstuk spelen over de veranderingen in hun eigen wijk Lombok (én Transvaal). Dat is heel bijzonder, al zijn we dat geneigd te vergeten omdat het om een productie van Stut Theater gaat. Dit hechte collectief van Utrechtse theatermakers doet immers al 27 jaar niets anders: theater van en over de straat, gespeeld door amateurs die zonder Stut nooit de lol en de emanciperende waarde van het acteren zouden hebben ontdekt.

Hartverwarmend is vaak het woord dat het eerst opkomt na het zien van een Stut-première, en dat is bij "Mijn bitterzoet Lombok"-opgevoerd in een buurthuis, vlakbij een Aldi en een Hamam- niet anders. Je maakt mee hoe aanvankelijk bloednerveuze spelers in hun rollen groeien, om uiteindelijk het slotnummer te kunnen zingen met een ware Joop van den Ende-bravoure:

"Lombok je bent veranderd
Maar toch ben jij nog steeds mijn wijk
Je draagt met trots je honderd jaren
Het is net of je elk jaar wat jonger lijkt."

Tekstschrijver Jos Bours houdt voelbaar van de mensen die hij ten tonele voert. Op basis van ruim 40 diepte-interviews met bewoners uit Lombok geeft hij zijn spelers talrijke dialogen mee: observaties, herinneringen en emoties van een verbaal kaliber waaraan een gemiddelde bestuurder of lid van een adviescommissie niet kan tippen. Bours zoekt en vindt de schoonheid van de straatttaal en –wijsheid zonder dat het gekunsteld of onnatuurlijk gaat klinken.

Houten

Onbetwist hoogtepunt is een scène tussen een argwanende autochtone duivenmelker en een mogelijk nieuwe buurman, een Turk wiens hart in Lombok ligt, maar van wie het verstand zegt dat hij beter naar Houten kan verhuizen, want daar hebben zijn kinderen meer toekomst. Een zowel komische als subtiele mix van vooroordelen, omkeringen en misverstanden, die uiteindelijk toch nog tot het begin van een vriendschap leidt.

Inhoudelijk passeert zo ongeveer alles wat je over de geschiedenis van deze nationaal bekende multiculturele succeswijk wilt: weten: het Lombok van voor en na de Tweede Wereldoorlog, de komst van de eerste gastarbeiders in de jaren zestig, de verpaupering en de verloedering in de jaren tachtig en de positieve kentering die de bewoners vervolgens zelf in belangrijke mate hebben weten af te dwingen. Voor deze mensen richt de productie een ontroerend gezongen monumentje op: de beleidmakers maakten de grootscheepse renovaties mogelijk, maar het zijn de Joke’s, de Hassans, de Bianca’s en de Saida’s die de wijk een andere, maar zeker zo vitale hartslag hebben gegeven. Utregters zouden geen oude of nieuwe Utregters zijn als niet ook de negatieve kanten worden belicht en dat gebeurt dan ook: het straatvuil, de junks en het toenemend gebrek aan respect. Zij mogen dat constateren, buitenstaanders moeten vooral met hun rotpoten van hun rotwijk afblijven.

Stut weet al deze aspecten treffend over het voetlicht te krijgen. En toch blijf je met een gevoel zitten dat ook nu niet het hele verhaal wordt verteld. Is het mogelijk om een realistisch beeld van willekeurig welke wijk in Nederland te geven, zonder dat er ook maar één keer gevloekt, gestolen, gelogen of bedrogen wordt? Bij Jos Bours deugen alle personages tot in het bot. In de periode voor Pim Fortuyn zou het je niet opgevallen zijn, nu wel: Stut maakt een zekere vorm van politiek correct toneel, theater dat wil verheffen en verbroederen in plaats van polariseren en verontrusten. Dat gaat tegen de tijdgeest in, maar verdient daarom juist des te meer ondersteuning. Als hartverwarmend tegenwicht.

Utrechts Nieuwsblad | Eric van der Velden | 17 mei 2004

“Dit wijk jochie, dat heb wat!”

Veertig interviews, veertig levensverhalen, dat is de rijke bron waaruit theatergroep Stut put voor een toneelstuk over Lombok. Een stuk over de ervaringen van mensen die er geboren en getogen zijn en van mensen die ooit als gastarbeider werden binnengehaald. ‘Dan is het de kunst om die totaal verschillende geschiedenissen in het heden te laten spiegelen. Het wordt een feestelijk stuk, waarin wél alles gezegd wordt.’

‘De blanke “arbeidersklasse” is in Nederland al jarenland een miskende groep,’ stelt tekstschrijver Jos Bours onomwonden. ‘Dat merkten we tijdens de interviews. De eerste vijf minuten is het spuien, over de integratie die tot stand zou zijn gebracht. Die zogenaamde voorbeeldfunctie van Lombok, daar worden die mensen echt kwaad over. “Ze zeggen altijd dat wij zo goed met elkaar omgaan. Nou er is er geeneen die goed met elkaar omgaat.” Als ze hun hart eenmaal gelucht hebben, dragen ze hele realistische oplossingen aan over hoe het verder moet.’

Overigens zijn er daarbij duidelijke verschillen binnen de wijk. Jos Bours: ‘Straten als de Van Diemenstraat, de Daendelsstrraat en de “Gouden Rand” doen het goed, maar de directe omgeving van de Kanaalstraat ervaren bewoners als een ramp. Daar hoorden we vooral verhalen over de overlevingsstrategieën waartoe mensen hun toevlucht nemen. De één doet de luxaflex dicht, de ander stapt in een straatcomité. Want de wijk uit willen ze niet.’
Het toneelstuk behandelt ook het voorafgaande, de roemrijke geschiedenis van Lombok. Regisseur Jan van Sas: ‘We hebben een keur aan verhalen opgetekend, prachtige anekdotes, maar ook tragische voorvallen die bij het vertellen nog steeds menig traantje deden vloeien. Juist die dingen verwerken we in het stuk.’

Stem geven

De geïnterviewden zijn via via opgespoord. Jos Bours: ‘Het zijn echt de mensen die er woonden, dus niet de meer bekende namen van mensen die georganiseerd zijn in groepen en comités.’ Sommigen van hen hebben in 1997 meegedaan aan het toenmalige Reminiscentieproject.
Het schrijven aan de hand van interviews is de werkwijze waarmee Stut ruime ervaring heeft opgedaan in volkswijken. ‘Juist de minder hoog opgeleide bewoners kunnen we zodoende een eigen stem geven.’ In dit geval lijkt dat beter dan ooit te lukken. Jos Bours: ‘Aan het eind van het interview vragen we altijd: “wil je straks meespelen in het stuk?” En dit keer was het percentage dat “ja” zei verrassend hoog. Dat zegt iets over Lombok, over de trots van de bewoners op hun wijk.’ Jan van Sas: ‘Dit wijk jochie, dat heb wat.’

De cast bestaat zodoende uit circa tien Lombokkers, tussen de zestien en de vijfenzestig jaar, die voornamelijk zichzelf spelen.

Verlichting

De voorstelling opent met de voorbereidingen van het eeuwfeest en het ophangen van de verlichting. Die blijkt niet te werken en dat wordt de motor van het verhaal. Jan van Sas: ‘Onderweg gaat het dan over hangjongeren, over het dilemma blijven of verhuizen, lijdzaam afwachten of actief worden, wat er met de huizen gaat gebeuren en natuurlijk over onmogelijke liefdes. Het wordt serieus, maar ook hilarisch, met als werktitel Liefde voor Lombok.’

Volgens goed Stutgebruik wordt het stuk aangekleed met liedjes (zie ook filmreportage Het is hier Holland. Kijk verder). Jos Bours: ‘Bijvoorbeeld over de oorlog, toen mannen dwars door Lombok afmarcheerden richting kamp Amersfoort en sommigen van hen door de toekijkende vrouwen uit de gelederen werden geplukt en achter hun wijde rokken werden verborgen.’

De repetities starten zodra de cast compleet is. De première staat geboekt voor 15 mei 2004, tijdens het Eeuwfeest. Daarna gaat de voorstelling het land in. Jos Bours: ‘Ook elders is veel vraag naar dit soort stukken. Het zijn echte mensen die hún verhaal spelen voor hun gelijken. Als beroepsacteur moet je denk ik van hele goeden huize komen om een zelfde effect te bereiken.’

Zie www.stut.nl

Chris Bos | Bureau Movement
Infobulletin Van Diemenstraat e.o | 11-11-2003

Jos Bours: ‘Het wordt serieus, maar ook hilarisch.’

Zie ook een filmreportage over de voorstelling van
het Stut Theater 'Het is hier Holland'. Kijk verder